Onsdagskveld i kyrkja

I går kveld var det godt å vera i Vigra kyrkje.  Det var "Onsdagskveld i kyrkja" for første gong.  Ja, det var det beste namnet me fann på.  Kanskje kunne me ha kalla det for "Pusterom", for mykje av tanken bak er å kunna opna kyrkja for nettopp eit pusterom midt i veka. I haust snakka soknerådet mykje om korleis me kunne bruka denne flotte kyrkja til meir enn berre gudstenester søndag formiddag ein gong i månaden.  Kanskje kunne me få til noko liknande som kveldsbøna ein har hatt i Johanneskapellet på Valderøya.  Ein komite vart danna, og ungdomskoret "Inspired" vart invitert til å bruka ein øvingskveld til dette eit par gonger i semesteret.  Med dirigenten Kathrine Grande Røsvik i spissen, tok dei ansvaret for alt det musikalske. 

Det vart halvannan time med lovsong, flotte songar ved koret, fleire vitnesbyrd og bønevandring med nattverd. 

Vigra bedehus ligg vegg i vegg med kyrkja. Mykje av den byggande aktiviteten i soknet skjer på bedehuset, i regi av Vigra indremisjon. Her er det eit rikt barne- og ungdomsarbeid, møteverksemd og husgrupper.  Og det er her ungdomskoret “Inspired” har øvingskveldane sine. Som sokneprest i Vigra ser eg på dette som svært positivt.  Til dømes er eg glad for å kunna tilby konfirmantane eit godt miljø å vera med i utanom den formelle undervisninga.  Denne vinteren har me også hatt mykje av konfirmantundervisninga på bedehuset.

Personleg har eg mykje å takka indremisjonsrørsla for.  Eg har vakse opp med eit godt samspel mellom kyrkje og bedehus, og kjenner meg heime begge stader. Forkynninga på bedehuset har eg alltid opplevd varm og inkluderande.  Ikkje fordømmande og hatsk, slik det ofte blir karikert i media, men med eit brennande engasjement om å få med seg fleire på vegen saman med Jesus. Dette engasjementet ønskjer eg velkomen i kyrkja, og eg er svært glad for samarbeidet me no har fått rundt “Onsdagskveld i kyrkja”. 

Neste gong det blir ein slik kveld i Vigra kyrkje blir onsdag 17. april.  I mellomtida kan me gle oss over fastegudstenester i Johanneskapellet  kvar veke frå askeonsdag (13. februar) og fram mot påske.  

Kristne fengsla i Iran

Italiensk mosaikk, Ravenna 526 (Wikimedia Commons)

I dag såg eg at den iranske pastoren Yousef Nadarkhani var fengsla igjen. I gudstenesta i Valderøy kyrkje 2. juledag brukte eg han som eit døme på at det av og til skjer gode ting også for forfylgde kristne.   På Stefanusdagen ville eg fortelja om korleis det kan vera for kristne i andre land enn vårt eige.  Han som først hadde blitt dømt til døden, vart sleppt fri frå fengselet i haust, og det var jo ein god nyhet.  Men det eg ikkje visste, då eg viste bildet av Nadarkhani på skjermen i kyrkja, var at dagen før var han blitt arrestert igjen.  Han skulle sona dei siste dagane av straffa hans.  Han vart opprinneleg dømt til døden for fråfall, då han klagde over at dei to borna hans måtte lesa frå Koranen på skulen, men dødsdommen hadde blitt omgjort til tre års fengsel. Også mange andre kristne vart arresterte i julehøgtida, skriv Vårt Land.

Når eg les om dette i dag, sit eg og førebur meg til kommande søndags gudsteneste.  Det er “Kristi openberringsdag”, eller “Hellig tre kongars fest”.  I preiketeksten frå Joh 12,42-47 seier Jesus at han er kommen som lys til verda.  Og Johannes skriv at det var mange som trudde på Jesus, også av dei religiøse leiarane, men dei var redde for å vedkjenna seg dette.  Her til lands er det visst også vanskeleg å vedkjenna seg dette.  Vårt Land skriv at det er “flauere å lese Bibelen enn mykporno”.

På denne dagen, der me tradisjonelt feirar at dei vise menn kom frå austerland for å hylla den nye kongen, tenkjer eg på dei kristne i Iran, også kjent som Persia, landet i aust der vismennene kanskje kom frå.   Regimet i dagens Iran reknar kristendommen som ein vestleg religion.  Men kor går grensa mellom aust og vest? Jesus var fødd i Midtausten.  Det blir sagt at då persarane hærtok det heilage landet på 614-talet, øydela dei ikkje fødselskyrkja i Betlehem fordi dei såg mosaikken på golvet.  Der var det avbilda vise menn i persiske klede som kom for å hylla Jesus.  Lat oss be om at dei kristne i dagens Iran også blir spart for meir øydelegging og trakassering. 

Fred på jord?

Juletankar i avisa Øy-blikk torsdag før jul: 

No er det berre nokre dagar igjen, så senkar julefreden seg over landet.  Iallfall her heime.  Endå ein gong skal me høyra dei gamle orda frå jule-evangeliet om englane som syng om fred på jord.   Men i år stoppar eg opp ved ei av dei første setningane:   “Dette var første gongen dei tok manntal, og det hende medan Kvirinius var landshovding i Syria” (Luk 2,2).   Syria, ja.    Dessverre vil ikkje julefreden senka seg over Syria i år.   Me kan undra oss over at den regionen der Fredsfyrsten vart fødd denne julenatta for lenge sidan, skal vera så full av krig og konfliktar.  I år går tankane mine både til folket i Syria, der borgarkrigen raser, til folket i Egypt, der konfliktnivået er høgt, og til folket i Betlehem, der Frelsaren vart fødd.  Midtausten høyrde tidleg til det kristne kjerneområdet, og framleis er der store kristne minoritetar som skal feira jul under trusselen av krig eller terror, men dei blir færre og færre.

I Syria har det vore kristne sidan aposteltida.  Somme av dei snakkar framleis arameisk, det same språket som Jesus snakka, men dei fleste har arabisk som hovudspråk.  Landet har ei mengd tradisjonelle kyrkjesamfunn.  Under Assad-regimet har den kristne minoriteten hatt det relativt stabilt, men med borgarkrigen er det blitt svært utrygt å vera kristen.  Mange flyktar til nabolanda og vidare til fredelegare delar av verda.

I Betlehem vart julegrana tent sist laurdag.  Jesu fødeby høyrer i dag til det palestinske sjølvstyre-området.  I denne byen, der dei kristne ein gong var i fleirtal, blir det færre og færre kristne.  Ein av grunnane er at dei kjem mellom barken og veden i konflikten mellom Israel og militante islamistar.

I Egypt bur det framleis mange millionar kristne, men mange av vennene me kjenner frå tida vår i Kairo, har no emigrert til land i Vesten.  Dei som er att, skal snart feira jul i eit land som er svært uroleg.  Då revolusjonen starta våren 2011, var det ein del kristne som var urolege for kva islamistane ville gjera dersom dei kom til makta.  Det kan sjå ut til at dei hadde grunn til å vera skeptiske.

Julenatt i Betlehem song englane om fred på jord.  Likevel måtte Josef ta barnet og mora med seg og reisa som flyktning til Egypt ei stund etter.  Me skal vera glade for at han fekk asyl den gongen.  I dag kjem Jesus til oss i den flyktningen som bankar på døra til landet vårt.  Egyptarane meiner landet deira vart særleg velsigna av at Jesus gjesta dei som barn.  Kanskje kan me oppleva det same når me tar imot ein flyktning.

Me kan undra oss over kva tid det verkeleg skal bli fred på jord.  Kanskje ikkje før den dagen Fredsfyrsten kjem tilbake for å rydda opp i alt rotet me menneske klarar å laga her nede.  I mellomtida kan me rydda rom i vårt eige hjarte, så barnet kan stiga inn og laga fred – der inne iallfall. Så får kvar av oss sjå om me ikkje kan våga å strekka ut ei hand til dei me møter i kvardagen.

Fredeleg jul!

Klar til å feira jul?

No hadde det vore veldig greitt å kunna skriva at alle julepreikene no låg klare, ferdigskrivne og klare til å leverast frå preikestolen dei neste dagane.  Så kunne eg gitt uttrykk for at eg var vellukka og på hogget og hadde alt på stell.  Fullt så vel er det ikkje.  Men midt i ei hektisk førjulstid for presten, vart det tid til nesten ein heil fridag i dag, laurdag før jul.  Og det hjalp godt på at eg endeleg fekk klarhet i kva eg skal fokusera på i preika på juledag: Nemlig dei to fødslane som skjer når me feirar jul:  Gud let seg føda av eit menneske for at me menneske skal bli fødd av Gud. 

Elles er det mange som samanliknar det å preika med det å føda.  Ei kvinne vil sikkert protestera, og seia at det iallfall ikkje er så smertefullt som ein fødsel.  Heilt sikkert.  Men iallfall går du svanger ei stund med nokre tankar som veks inni deg, og når tida er inne, blir preika fødd – ikkje på papir eller i  PC, men i det øyeblikket orda blir avlevert.  I så fall har eg vore  svanger med femlingar den siste tida.  Den eine vart avlevert i to omgangar på julegudsteneste med skulane i Giske og i Vigra; søndag før jul skal eg feira gudsteneste på aldersheimen på Godøya; deretter blir det gudstenester både julaftan, juledag og 2. juledag.  Etter det er det min gode kollega André Sjåvåg som held fram åleine nokre dagar, så eg får fri i nyttårshelga dette året.

Korleis blir me klar til jul? Sjølvsagt er det alltid ting som skal gjerast.  I dag kom til dømes juletreet på plass i prestegarden på Valderøya.  Ein dag for tidleg i forhold til gamle familietradisjonar, men det var no kjekt å ha treet på plass når dei utflytta borna skulle heim.

Elles var det til god hjelp for julestemninga å vera med på fleire førjulsarrangement i kyrkjene denne veka. Barnehagegudstenesta i Vigra kyrkje var i så måte eit bra kick-off.  Borna hadde laga stjerner, som me hengde opp og pynta kyrkja med.  Og under preika til menighetspedagog Anne-Helen Roaldsnes fekk underteikna æra av å vera tredje vismann.  Fredag kveld var det “julenattiné” i den same kyrkja, med korpsmusikk og julesongar og mykje god julestemning.

Alt dette er med å gjera oss klar til jul.  Men framfor alt gjeld det å gjera klar eit rom i hjarta, der Guds Son kan ta plass og gjera sin gjerning i oss.  Slik at den fødselen som skjedde den gongen for lenge sidan, også kan skje i dag, i vår kvardag.

Kom, la min sjel dog finne

sin rette gledes stund,

at du er født herinne

               i hjertets dype grunn. 

Vigra sigra!

På tide eg legg ut bildet av konfirmantlaget frå Vigra som fekk eit napp i vandrepokalen i Nattcupen i Ålesund siste helga i november.  Stor stas!  Også dei andre laga frå øyane i Giske kommune gjorde ein bra innsats. 

For min eigen del var dette ei ny oppleving.  Første gong på nattcup, faktisk.  Forvirringa var bortimot total i byrjinga, men det klarna etter kvart som eg fekk oversikt over banar og kamp-oppsett. Neste år skal me vera betre organiserte, så spørst det om pokalen får stå i Vigra kyrkje endå eit år, eller om me må levera trofèet frå oss.

Sprell levande kristenliv på Møre - og inspirasjon frå Egypt

Det er travelt å vera prest på Møre, men det gir meg også mykje tilbake: 

Eg kjem akkurat heim frå ei ”sprell levande gudsteneste”  i ei fullstappa Giske kyrkje. Fem fireåringar fekk kyrkjeboka si, søndagskulen deltok med bøner og lystenning, og to barnekor song: Giske barnekor og dei større borna i ’Kor du e’. Dei kyrkjeleg tilsette fekk då den takknemlige oppgåva å sy saman det heile.  Eg trur nok dei fleste synest at Giske barnekor sette eit kjempeflott punktum med den siste songen, med ein flink femåring som solist, og med eit volum i refrenget som presten  knapt har høyrt make til!

Sist fredag var også ei flott oppleving.  Då var det ”Vennekveld” på Vigra bedehus (bildet), med mykje song og musikk.  Det var allsong og framføringar i mange stilartar, frå gamle salmer og bedehus-slagarar til moderne lovsong.  Det var fint å vera med der, kjenna på fellesskapet i forsamlinga og sjå kor mykje frimodige folk det er her ute på øyane.

Laurdag fekk eg privilegiet å vera i Molde saman med biskop Thomas frå Egypt.  Der mottok han årets Bjørnson-pris saman med to andre:  Den unge, kvinnelege journalisten  Wojoud Mejalli frå Yemen og offiseren David Zonsheine frå Israel.  Tre sterke personlegdomar som representerar tre land og tre religionar, men har same visjon om rettferd og demokrati for alle grupper i Midtausten.

I den økumeniske gudstenesta som var leia av vår eigen biskop Ingeborg, talte biskop Thomas med utgangspunkt i evangelieteksten frå saligprisingane i Bergpreika.  Han delte ei gripande historie frå sin eigen barndom, der han kom på kant med den snille bestemora si på grunn av tiggaren Gawargi (Georg).  Niåringen frå Kairo lurte på kvifor Gawargi ikkje fekk koma inn og eta i lag med dei, og fekk til svar at han hadde sin plass og dei hadde sin, og slik måtte det vera.

Når tiggaren ikkje fekk koma inn, gjekk guten ut og var saman med Gawargi.  Den gamle, skjeggete mannen lærte han mykje, sjølv om han var utanfor det gode selskap.  Og når Gawargi døydde, utan at nokon var med han i gravferda, var det ei stor sorg for guten.

”I dag leitar eg etter Gawargi over alt”, seier biskop Thomas.  Og om me finn han, så oppfordrar biskopen oss til å gi han meir enn allmisser.  Allmisser er berre det første steget.  Det andre steget er å utrusta folk og gi dei muligheten til å få det like godt som deg.  Det tredje steget er å skjøna at dette er deira rett.  Det siste steget er å løfta Gawargi heilt opp til toppen, og gi han den verdien han har i seg sjølv som menneske. ”Derfor har eg omsorg for dei små”, smiler biskopen.   

Biskop Tomas til Molde

Laurdag 10. november kjem biskop Tomas frå Egypt til Molde domkyrkje for å tala på ei økumenisk gudsteneste.  Denne gongen kjem den koptisk-ortodokse biskopen hit for å motta Bjørnsonprisen, som han deler med to andre frittalande personar frå Midtausten: Den israelske offiseren David Zonsheine og den jemenittiske journalisten Wojoud Mejalli. 

Tomas er biskop i Quosia, ein by i nærleiken av Assiut, sør i Egypt.  Der driv han eit omfattande sosialt arbeid gjennom den lokale kyrkja.  Mellom anna driv dei ein lokal barneskule som er open for både muslimar og kristne, og på den måten driv dei eit viktig brubyggjararbeid.  

I ørkenen mellom Kairo og Alexandria, ikkje langt frå dei gamle koptiske klostera i Wadi Natroun, har han bygd opp eit økumenisk retreat-senter (bildet) og eit yrkesopplæringssenter.    Eg har sjølv fått fleire høve til å besøka Anafora og Anastasia, som sentera heiter.   No ser eg fram til å få delta på gudsteneste saman med biskop Tomas, biskop Ingeborg og fleire andre i Molde domkyrkje på laurdag kl 12.00