Snart 30 år med misjon i Midtausten

Eg er på veg til Stavanger for å dykka ned i misjonsarkivet til NMS.  For snart 30 år sidan byrja Det Norske Misjonsselskap arbeidet sitt i Midtausten, og no skal eg skriva historia om dette misjonsfeltet.  Eg gler meg til å ta fatt! No har eg vore deltidsstudent ved Høgskulen i Volda i to år på masterprogrammet «Kulturmøte», og har gjennomført fire semester og like mange fag.  Eg synest det er kjempekjekt å vera student igjen, etter så mange år vekke frå skulebenken, og opplever at lesinga og arbeidet med semesteroppgåver så langt har vore veldig berikande for arbeidet mitt som prest.  Eg har fått repetert ein del kunnskap som eg har vore innom tidlegare, og så har eg fått lært mykje nytt stoff også.

Denne veka har eg tre studiedagar i Stavanger. Eg skal gå gjennom arkivstoff og sjå om eg kan finna ut kva som var dei viktigaste grunnane til at NMS valde å satsa på Midtausten som eit nytt misjonsfelt den gongen i 1990, og korleis prosessen var då dei valde samarbeidsorganisasjonar. Det byrja med støtte til organisasjonen «Middle East Media» i 1990. Tre år seinare sende dei ut dei første misjonærane – dvs. min eigen familie.  Arbeidet gjekk over i ein ny fase då den kristne satellitt-TV-stasjonen «SAT 7» vart stifta midt på 90-talet.   NMS har også samarbeidd med Bibelselskapet, med menneskerettsorganisasjonen «MIddle East Concern», og med ulike utviklingsprosjekt i Egypt.

For meg personleg har eg merka at eg er blitt meir oppglødd for NMS sitt arbeid etter at eg bestemte meg for å skriva om arbeidet i Midtausten, og det blir kjekt å komma i gang, kjenner eg.

Islam i Spania

Det har vore mykje snakk om islamistisk terror i Spania dei siste dagane.  Sist vår studerte eg spansk mellomalderhistorie ved Høgskulen i Volda, med vekt på "Al-Andalus", den delen av den iberiske halvøya som var styrt av muslimar frå 711 til 1492.

For dei som har interesse av slikt, legg eg ut semesteroppgåva mi her.

Det muslimske al-Andalus i mellomalderen blir ofte framstilt som ein gullalder for convivencia,  fredeleg sameksistens mellom religionane.  Dette blir gjerne sett i skarpt relieff til måten jødar og muslimar blei behandla på av dei kristne etter 1492, då heile den iberiske halvøya var gjenerobra.  Eit døme på ei slik framstilling er boka «Spansk gullalder og arven fra jøder og muslimer» av Knut Aukrust og Dorte Skulstad, som kom ut på Pax forlag i 2011, der dei skriv at dei 800 åra med muslimsk styre i al-Andalus er «først og fremst en historie om relativt fredelig sameksistens mellom religioner og kulturer».  Sjølv om dei kunnskapsrike forfattarane innrømmer at perioden var full av konfliktar, ber tekstane preg av det eg vil kalla ei «rosemaling» av det muslimske styret, og ei tilsvarande svartmaling av dei kristne rika på den iberiske halvøya, t.d. når dei skildrar den kristne ekspansjonen på 1000-talet som «begjær og plyndring» og «utpressingstaktikk i beste mafiastil». 
Dette er ei framstilling eg seier meg usamd i.  Les meir her (Dropbox) eller her (GoogleDrive). 

Jean de Gorze

27. februar er minnedagen til St Jean av Gorze i den katolske kyrkja (men andre kjelder seier han døydde den 7. mars).  Kvifor er han interessant for meg akkurat no?  Jo, fordi denne munken frå Vandières, nord i det som i dag heiter Frankrike, var utsending frå kong Otto I til kalif Abd al-Rahman III i al-Andalus.  Og dette semesteret tar eg eit fag ved Høgskulen i Volda som handlar om dei 800 åra den sørlege delen av den iberiske halvøya (Spania og Portugal) var under muslimsk herredøme.

I  år 953 vart Jean sendt til Córdoba som ambassadør for kong Otto.  Han skulle ta med seg eit brev til kalifen.  Formålet var å få ein slutt på muslimske raid i det sørlege frankarriket.  Vel framme, fekk Jean slå seg ned i eit palass i Córdoba, men kalifen fekk han ikkje møta.  Grunnen til det, var at kalifen frykta at innhaldet i brevet var så direkte og tydeleg at det kunne oppfattast som blasfemi mot profeten Muhammad.  Og dersom kalifen hadde lese det, ville han føla seg tvungen til å dømma ambassadøren til døden. Derfor fekk han sin jødiske ambassadør Hasdai ibn Shaprut til å forhandla med Jean.  Han klarte å overtala Jean til å be om at Otto sende eit nytt brev, eit som var mindre fordømmande i ordlyden.  Jean skal ha sagt om jøden Shaprut at han aldri hadde møtt ein mann med eit så forfina intellekt.

Denne veka har eg arbeidd med å presentera ein artikkel om jødiske vitskapsmenn frå al-Andalus. Det var nemlig mange jødar som budde  på den iberiske halvøya på denne tida, fram til både muslimar og jødar blei kasta ut av riket i 1492, då dronning Isabella og kong Ferdinand erobra den siste resten av kongedømmet Granada.  Jødiske vitskapsmenn spelte ei viktig rolle i å overføra kunnskap om klassisk vitskap og filosofi til Europa.  Studiet er interessant også på den måten at eg får repetert ein del gammal kunnskap frå det førebuande filosofistudiet me hadde på teologistudiet.